Γιατί οι σχέσεις είναι δύσκολες και πως να τις βελτιώσουμε?

Αναρωτιέσαι τι θα μπορούσες να κάνεις για να βελτιώσεις την σχέση σου με τον/την σύντροφο σου? Νιώθεις οτι έχετε απομακρυνθεί και δεν έχετε κανένα σημείο επαφής?Έχετε και οι δυο νεύρα και αρπάζεστε με το παραμικρό? Δυστυχώς αυτό το φαινόμενο είναι ολο και πιο συχνό στα ζευγάρια και ιδιαίτερα στα παντρεμένα.

Πολλές φορές γινόμαστε παθητικοί θεατές της ίδιας μας της ζωής και χάνουμε τον έλεγχο. Μήπως φταίει το γεγονός ότι δεν εκφράζουμε επαρκώς τα συναισθήματα μας και τα πνίγουμε? Ή μήπως τα εκφράζουμε με λάθος τρόπο?

Ένα συχνό λάθος που κάνουν πολλοί άνθρωποι στις σχέσεις τους είναι οτι καταφεύγουν στην γκρίνια και την μουρμούρα αντι να προσπαθήσουν να επικοινωνήσουν ουσιαστικά. Ίσως φταίει οτι πολλά ζευγάρια αντι να εστιάσουν στο πως νιώθουν για μια συγκεκρίμενη κατάσταση καταλήγουν σε γενικεύσεις και παράλογους ισχυρισμούς. Μια συχνή αλλά λανθασμένη μορφή επικοινωνίας είναι όταν βάζουμε "ταμπέλα" στον άλλον και χρησιμοποιούμε αόριστους χαρακτηρισμούς που στόχο έχουν να προσβάλλουν και οχι να επιλύσουν το πρόβλημα. Για παράδειγμα, "Είσαι αχάριστος και δεν εκτίμας οσα έκανα για σενα" ή "Είσαι αδιάφορος και δεν προσπαθείς για τη σχέση" "Είσαι ανεύθυνος και δεν ενδιαφέρεσαι για εμένα". Ως αντίδραση ο σύντροφος μας πιθανόν να προσπαθήσει να αμυνθεί με το να χρησιμοποιήσει παρόμοιους χαρακτηρισμούς, όπως "Και εσυ είσαι αδίαφορη και εγωίστρια".

Έτσι αντι να επικεντρωθούμε στο συγκεκριμένο γεγονός την δεδομένη στιγμή καταλήγουμε να εκτοξεύουμε αλληλοκατηγορίες τύπου "Εσυ φταις" . Σε αυτό το σημείο χάνεται η επικοινωνία, μπαίνει ο εγωισμός στη μέση και ο στόχος είναι να υπερυσχίσουμε και να αποδείξουμε στο ταίρι μας οτι έχουμε δίκιο.  Έτσι πολλές φορές χάνεται η ουσία και άθελα μας πυροδοτούμε έναν καβγά, ο οποίος θα μπορούσε να αποφευχθεί αν εστιάζαμε σε ενα συγκεκριμένο γεγονός, μια δεδομένη χρονική στιγμή και εκφράζαμε πως νιώθουμε για αυτό. Αν χρησιμοποιούσαμε περισσότερες εκφράσεις όπως "Εγω νιώθω", "Στεναχωρέθηκα γιατί...", "Θα ήθελα...", ο σύντοφος μας δεν θα ένιωθε οτι απειλείται και πρέπει να αμυνθεί. 

Συχνά οι καβγάδες γίνονται αναπόσπαστο κομμάτι της σχέσης σε βαθμό που αρχίζουν να θεωρούνται φυσιολογικοί και αναμενόμενοι.  Έτσι μέσω της "κλασικής εξαρτημένης μάθησης" όπως λέμε στην ψυχολογία, μαθαίνουμε μια δεδομένη συμπεριφορά και σε οποιοδήποτε ερέθισμα μας θυμίζει ένα άλλο ερέθισμα απο το παρελθόν αντιδράμε πάντα με τον ίδιο τρόπο. Σαν κάποιος να μας έχει κουρδίσει. Είναι μια μορφή συνειρμικής μάθησης.  Όταν δυο ερεθίσματα συνδέονται επανειλημμένα, τα δυο ερεθίσματα γίνονται συνειρμικά και ο οργανισμός παράγει αυτόματα μια συμπεριφοριστική απάντηση (π.χ. ύψωση τόνου φωνής, γενικεύσεις, αρνητικοί χαρακτηρισμοί, έμφαση στο "εσυ"). Όμως τι κάνουμε λάθος τελικά? Υπάρχει διαφυγή ή μήπως η σχέση μας είναι καταδικασμένη?

Όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε γίνει άθελα μας ακροατές σε καβγάδες ζευγαριών.  Υπάρχει κάποιος που να μεγάλωσε χωρίς να έχει ακούσει τους γονείς του να μαλώνουν? Όπως φαντάζεστε υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του τρόπου που αντιδράμε στις σχέσεις μας και του πως οι γονείς μας διαχειρίζονταν την σχέση τους όταν ήμασταν παιδιά. Καλώς ή κακώς οι γονείς μας λειτουργούν σαν πρότυπα και άθελα μας υιοθετούμε τις συμπεριφορές των γονιών μας.  Έτσι ανάλογα με το οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο έχουμε μαγαλώσει είναι πιθανό ασυνειδήτα να δημιουργήσουμε ένα αντίστοιχο περιβάλλον που να μας θυμίζει κάτι απο το παριβάλλον στο οποίο μεγαλώσαμε.

Γιατί συμβαίνει αυτό? Γιατί το περιβάλλον αυτό μας είναι οικείο και νιώθουμε άνετα με αυτό. Για τον ίδιο λόγο μπορεί να καταλήξουμε να διαλέξουμε για σύντροφο κάποιον που να μοιάζει στα γονεικά πρότυπα.

Η ρουτίνα της καθημερινότητας μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά στις σχέσεις. Το ίδιο και η έλλειψη επικοινωνίας. Όπως και όταν δίνουμε αντιφατικά μηνύματα στον σύντροφο μας και δεν του δίνουμε να καταλάβει τι πραγματικά θέλουμε. Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι παίρνουμε τη σχέση μας σαν δεδομένη και σταματάμε να προσπαθούμε, έχει σαν αποτέλεσμα την αποξένωση. Συμβαίνει άραγε αυτό σε όλες τις μακροχρόνιες σχέσεις? Η απάντηση είναι πως οχι. Γίνεται μόνο όταν εμέις το αφήσουμε να συμβεί. Σίγουρα ο χρόνος μπορεί να επιφέρει φθορά αλλά αν εμείς αποσυρθούμε απο τη σχέση μας και την παραμελήσουμε δεν φταίνε τα 10 χρόνια σχέσης που έχουμε αποξενωθεί. 

Το κλειδί οποιασδήποτε σωστής και ισορροπημένης σχέσης βασίζεται στην επικοινωνία.

Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι άνθρωποι είναι η επιμονή τους στο να προσπαθούν να αλλάξουν και να βελτιώσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Κατα κάποιο περίεργο τρόπο θεωρούμε οτι έχουμε τη δύναμη να μεταμορφώσουμε τον ανθρώπο μας και να τον φέρουμε στα μέτρα μας. Αυτό δυστυχώς είναι μια αυταπάτη αφού κανείς δεν αλλάζει εκτος και αν ο ίδιος το επιθυμεί. Σε μια σχέση λοιπόν είναι πιο ρεαλιστικό να δουλέψουμε πάνω στον εαυτό μας και στον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τις καταστάσεις παρά στο να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τη συμπεριφορά του συντρόφου μας. Εξάλλου δεν έχουμε έλεγχο του τι συμβαίνει γύρω μας παρα μόνο του εαυτού μας.

 Αν ακολουθήσετε τα παρακάτω απλά βήματα θα δείτε πόσο πολύ θα βελτιωθεί η επικοινωνία σας και κατα προέκταση και η σχέση σας.

1. Εστιάστε σε ενα συγκεκριμένο θέμα
2. Ξακαθαρίστε τι σας ενοχλεί τη δεδομένη στιγμή
3. Εκφράστε πως νιώθετε για αυτό
4. Εξηγείστε τους λόγους για τους οποίους αισθάνεστε έτσι
5. Ξεκινήστε την κάθε σας πρόταση με το "Εγω νιώθω.."
6. Αποφύγετε γενικεύσεις του τύπου "Είσαι κακός...είσαι έτσι...είσαι αλλιώς.."
7. Μείνετε στο παρόν και μη χρησιμοποιείτε παραδείγματα απο το παρελθόν για να ενισχύσετε την θέση σας
8. Αναγνωρίστε το δικό σας μερίδιο ευθύνης
9. Επικεντρωθείτε σε λύσεις του προβλήματος και οχι στο ίδιο το πρόβλημα
10. Αφιερώστε περισσότερο χρόνο στο πως νιώθετε και γιατί νιώθετε έτσι
11. Ξεκαθαρίστε τι θέλετε να κάνει ο σύντροφος σας για να σας κάνει να νιώσετε καλύτερα
12. Αποφύγετε να κάνετε οποιασήποτε συζήτηση όταν έχετε έντονο θυμό
13. Τέλος, να θυμάστε οτι κάθε σχέση χρειάζεται καθημερινή προσπάθεια και φροντίδα για να διατηρηθεί και να επιβιώσει. Καμιά σχέση δεν είναι δεδομένη.

Αδράνεια. Πως να πετύχεις τους στόχους σου?

Νίωθεις μόνος/η αυτό το διάστημα? Νιώθεις οτι κανείς δεν σε καταλαβαίνει? Κάθε μέρα σου φαίνεται ίδια? Δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα χιλιάδων νέων ανθρώπων σήμερα. Το ερώτημα είναι τι μπορείς να κάνεις για να ξεφύγεις απο αυτή την ρουτίνα και να νιώσεις καλά με τον εαυτό σου.  

Πρέπει πρώτα να συνειδητοποιήσεις τι σου συμβαίνει και γιατί νιώθεις ετσι. Πολλές φορές δεν είμαστε σε επαφή με τα ίδια τα συναισθήματα μας. Δεν μπορούμε να εντοπίσουμε απο που προέρχεται η αναστάτωση που νιώθουμε και για αυτό το λόγο ανατρέχουμε σε κάποιες αυτοκαταστροφικές επιλογές. Για παράδειγμα πολλοί άνθρωποι καταλήγουν στην υπερφαγία, κάπνισμα, αλκοολισμό, καθιστική ζωη. Ταυτόχρονα πολλοί ακινητοποιούνται και ενω θέλουν να αλλάξουν τη ζωη τους δεν κάνουν τίποτα προς αυτή την κατεύθυνση. Νιώθουν αδύναμοι και αποστασιοποιούνται. Το να αποστασιοποιηθείς απο την ίδια σου τη ζωή μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την ψυχική σου υγεία.

Μήπως ήρθε η ωρα να αντιμετωπίσεις τους φόβους σου και τις ανασφάλειες σου και να παλέψεις για όσα πραγματικά επιθυμείς? Την στιγμή που θα συνειδητοποιήσεις ότι εσυ είσαι ο συγγραφέας του βιβλίου της ζωής σου, οδεύεις προς τη σωστή κατεύθυνση. Πρέπει πρώτα να συνειδητοποιήσεις οτι την δύναμη την έχεις μέσα σου και για ότι πραγματικά θέλεις μπορείς να δημιουργήσεις. Καμία φορά αφήνουμε τη ζωη να μας πάει εκεί που θέλει και δεν προσπαθούμε να κάνουμε κάτι για εμας. Άραγε είναι έλλειψη αυτοπεποίθησης? Ή μήπως είναι η έλλειψη στόχων?

Πόσοι απο εσας έχετε θέσει στόχους αλλά αυτοί παρέμειναν μια λίστα σε μια κόλλα χαρτί?

Πόσοι απο εσας είπατε οτι θέλετε να κόψετε το κάπνισμα? Να αδυνατήσετε? Να ασκηθείτε? Να χωρίσετε απο μια δυσλειτουργική σχέση? Να κάνετε πράγματα για τον εαυτό σας? Γιατί τελικά δεν μπορείτε να προχωρήσετε και να καταφέρετε αυτό που τόσο πολύ θέλετε? Μήπως οι στόχοι που θέτετε δεν είναι ρεαλιστικοί? Μήπως είναι άπιαστοι? Η μήπως δεν έχετε καν την ενέργεια να θέσετε στόχους και σταματήσατε να προσπαθείτε?

Για κάθε στόχο που μένει στο ράφι, έρχεται η απογοήτευση. Πόσες φορές ξεκινήσατε διάιτα και τα παρατήσατε? Πόσες φορές είπατε σε κάτι "Για τελευταία φορά" και το επαναλάβατε? Είναι μήπως η έλλειψη πειθαρχίας και αυτοέλεγχου? Η αλήθεια είναι οτι κάθε στόχος που θέτουμε πρέπει να είναι κάτι δικό μας...κάτι που το θέλουμε πραγματικά...κάτι που να προέρχεται απο εμας και οχι κάτι που μας λένε οι γύρω μας οτι πρέπει να κάνουμε. Και τι σημαίνει αυτό? Πρέπει να είμαστε σίγουροι και αποφασισμένοι οτι το θέλουμε και οτι είμαστε έτοιμοι να ξεπεράσουμε οποιοδήποτε εμπόδιο παρουσιαστεί μπροστά μας. Πρέπει να εντοπίσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και να προβλέψουμε τις αναποδιές. Κατόπιν πρέπει να φτιάξουμε σχέδιο δράσης για να είμαστε προετοιμασμένοι. Το βασικό είναι να καταλάβουμε οτι ολα ξεκινάνε απο μέσα μας.
Καμιά φορά εμεις οι ίδιοι δημιουργούμε τα εμπόδια για να σαμποτάρουμε τον εαυτό μας. Είναι ενα είδος αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Με άλλα λόγια έχουμε πείσει τον εαυτό μας οτι δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε και έτσι προσπαθούμε να το αποδείξουμε στον εαυτό μας με τις πράξεις μας. Είναι σαν ενας φαύλος κύκλος. Κάτι που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Κάτι σαν "αυτό το έργο το έχω ξαναδεί".

Μήπως λοιπόν όλα ξεκινούν απο το ότι εμείς οι ίδιοι δεν πιστεύουμε οτι μπορούμε? Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε για να πιστέψουμε στον εαυτό μας και στις δυνάμεις μας? Ίσως μπορούμε να ξεκινήσουμε απο το να παραδειγματιστούμε απο άτομα που έκαναν τα όνειρα τους πραγματικότητα και να αναρωτηθούμε ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας τους? Στάθηκαν τυχεροί ή απλώς πίστεψαν οτι μπορούν? Πόσο απλό είναι να πιστέψεις στον εαυτό σου? Για μερικούς ανθρώπους είναι πιο εύκολο ενω για άλλους είναι ή τουλάχιστον φαίνεται ακατόρθωτο. Όπως έχω προαναφέρει σε προηγούμενο άρθρο η αυτοπεποίθηση χτίζεται σιγά-σιγά. Είναι σαν εναν απο τους μυς που πρέπει να πάμε στο γυμναστήριο για να δυναμώσει. Με τον ίδιο λοιπόν τρόπο και η αυτοεκτίμηση θέλει δουλεία. Αν μπορέσεις να τα βρεις με τον εαυτό σου θα δεις οτι δεν θα υπάρχει στόχος που να μην μπορείς να πετύχεις.
"Θέλω. Άρα μπορώ"